Nazlı Ceylan Balduk Kurtul; “Yapay zekâ: Sanayinin yeni dönüm noktası”

Her sanayi devrimi önce biraz korkuttu. Sonra oyunun kurallarını değiştirdi.
- yüzyılın sonunda buhar gücü geldi. İnsan ve hayvan gücüne dayalı üretimin sınırları değişti. Fabrikalar büyüdü, üretim hızlandı, sanayileşme başladı.
Ardından elektrik geldi.
Üretim hatları kuruldu, seri üretim mümkün hale geldi. Bir ürünü daha fazla, daha hızlı ve daha düşük maliyetle üretebilmek yeni rekabetin temelini oluşturdu.
Sonra bilgisayarlar, elektronik ve otomasyon fabrikalara girdi.
Artık mesele yalnızca daha fazla üretmek değildi. Daha hassas, daha standart, daha hızlı ve daha verimli üretmek gerekiyordu.
Dördüncü aşamada ise makineler birbirleriyle konuşmaya başladı.
Sensörler, veri, robotlar, nesnelerin interneti ve akıllı fabrikalar üretimin merkezine yerleşti.
Biz buna Endüstri 4.0 dedik.
Şimdi ise yeni bir eşiğin önündeyiz:
Yapay zekâ.
Bence yapay zekâyı önceki sanayi dönüşümlerinden ayıran çok önemli bir özellik var.
Buhar, insanın kas gücünü büyüttü.
Elektrik, üretimin ölçeğini büyüttü.
Otomasyon, insanın yaptığı tekrar eden işleri makinelere devretti.
Yapay zekâ ise ilk kez karar verme ve düşünme süreçlerimizin bir bölümüne ortak oluyor.
Talebi tahmin ediyor.
Üretim planını optimize ediyor.
Kalite problemlerini oluşmadan önce fark edebiliyor.
Enerji tüketimini analiz ediyor.
Bakım zamanını öngörebiliyor.
Binlerce, hatta milyonlarca verinin içerisinden insanın gözden kaçırabileceği ilişkileri ortaya çıkarabiliyor.
Bu nedenle yapay zekâ yalnızca yeni bir teknoloji değil. Aynı zamanda şirketlerin yönetim biçimini, üretim anlayışını ve rekabet gücünü değiştirebilecek yeni bir dönem.
Fakat sanayi devrimlerinin tarihine baktığımızda çok önemli bir ders daha görüyoruz:
Hiçbir teknoloji tek başına şirketleri dönüştürmedi.
Elektriği fabrikaya getirmek yetmedi. Üretim hattını yeniden tasarlamak gerekti.
Bilgisayar satın almak yetmedi. İş süreçlerini değiştirmek gerekti.
Otomasyon sistemleri kurmak yetmedi. İnsan kaynağını ve üretim kültürünü buna göre dönüştürmek gerekti.
Bugün de yapay zekâ lisansı satın almakla bir şirket “yapay zekâ şirketi” olmayacak.
Asıl dönüşüm; yapay zekâyı şirketin bilgisiyle, çalışanlarının tecrübesiyle, üretim altyapısıyla ve yıllar içerisinde oluşturduğu kurumsal hafızayla birleştirebildiği zaman başlayacak.
Özellikle sanayinin güçlü olduğu şehirlerde bu dönüşüm çok daha önemli.
Kahramanmaraş gibi üretim kültürü güçlü, tekstilden metal sanayisine, gıdadan makine sektörüne kadar farklı alanlarda önemli birikime sahip şehirler için yapay zekâ yalnızca bir teknoloji yatırımı olarak görülmemeli.
Bu teknoloji, mevcut üretim gücünü daha akıllı hale getirmenin bir aracı olarak ele alınmalı.
Çünkü geleceğin fabrikasında sadece makine parkının büyüklüğü belirleyici olmayacak.
Veriyi kim daha iyi kullanıyor?
Üretim sürecini kim daha iyi analiz ediyor?
Enerjiyi kim daha verimli kullanıyor?
Müşterinin ihtiyacını kim daha erken görüyor?
Kalite sorununu kim daha oluşmadan yakalıyor?
Ve en önemlisi, değişime kim daha hızlı uyum sağlıyor?
Bunların cevapları rekabet gücünü belirleyecek.
Bu nedenle önümüzdeki sanayi devriminin kazananlarının sadece en çok teknoloji satın alan şirketler olacağını düşünmüyorum.
Kazananlar; en hızlı öğrenen, en hızlı uyum sağlayan ve teknolojiyi gerçek bir probleme dönüştürebilen şirketler olacak.
Sanayiciler olarak bugün kendimize sormamız gereken soru da aslında çok açık:
Geçmiş sanayi devrimlerinde makinelerimizi değiştirdik.
Üretim yöntemlerimizi değiştirdik.
Fabrikalarımızı değiştirdik.
Peki yapay zekâ çağında yönetme, düşünme ve karar verme biçimimizi değiştirmeye hazır mıyız?
Bence asıl sanayi devrimi şimdi başlıyor.




